Overview of Big Data for Business
ภาพรวมของบิ๊กดาต้าเพื่อธุรกิจ

อ.ดร. สมศักดิ์ จันทร์เอม

วิทยาลัยนานาชาตินวัตกรรมดิจิทัล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

31 มีนาคม 2569

กลยุทธซุนวู (The Art of War by Sun Tzu)

Quotes

รู้เขารู้เรา รบร้อยครั้งชนะร้อยครั้ง

One who knows the enemy and knows himself will not be in danger in a hundred battles.

知彼知己，百战不殆。 (Zhī bǐ zhī jǐ, bǎi zhàn bù dài.)

သူတို့ကိုလည်း သိတတ်၊ ကိုယ့်ကိုလည်း သိတတ်လျှင် တိုက်ခိုက်သည့်တိုင်း မရှုံးနိုင်။

source: https://www.loyalbooks.com/book/the-art-of-war-by-sun-tzu

ทำไม นักศึกษา CEO หรือผู้กำหนดนโยบาย จึงต้องการข้อมูล?

เราสามารถตีความสถานการณ์ข้างต้นได้อย่างไรบ้าง?

คุณต้องการเรียนในสาขานวัตกรรมดิจิทัล เศรษฐศาสตร์ หรือวิทยาศาสตร์หรือไม่?
คุณกำลังวางแผนจะเปิดร้านกาแฟ หรือเริ่มต้นธุรกิจในชุมชนของคุณหรือเปล่า?
คุณสนใจที่จะซื้อหุ้นหรือสินทรัพย์ดิจิทัลหรือไม่?
ทำไมคุณถึงเลือกผู้หญิง/ผู้ชายคนนี้มาเป็นคู่ชีวิต?
วันนี้คุณจะเติมน้ำมันรถหรือไม่?
สงครามการค้าจะส่งผลต่อเศรษฐกิจอย่างไร?

ข้อมูลอยู่ทุกที่

เราสามารถสรุปหรือค้นพบข้อมูลเชิงลึกอะไรได้บ้างจากแผงหน้าปัดของรถยนต์?

แม้แต่หน้าจอโทรศัพท์ของคุณก็มีข้อมูลอยู่ด้วย

จะลงทุนในสกุลเงินดิจิทัล (Cryptocurrency)

จากกราฟนี้ จะซื้อหรือจะขาย BTC?

ร้านกาแฟใกล้ฉัน(ICDI)

เมื่อพิจารณาจำนวนร้านกาแฟที่อยู่ใกล้เคียงแล้ว
คุณยังคงอยากเปิดร้านกาแฟในบริเวณนี้อยู่หรือไม่?

import { Plot } from "@observablehq/plot"
d3 = require("d3@7")

// 2. ข้อมูลจำลอง
bizData = [
  { id: 1, month: "ม.ค.", revenue: 4500, users: 120, satisfaction: 85 },
  { id: 2, month: "ก.พ.", revenue: 5200, users: 150, satisfaction: 88 },
  { id: 3, month: "มี.ค.", revenue: 4800, users: 140, satisfaction: 82 },
  { id: 4, month: "เม.ย.", revenue: 6100, users: 190, satisfaction: 91 },
  { id: 5, month: "พ.ค.", revenue: 5900, users: 185, satisfaction: 89 },
  { id: 6, month: "มิ.ย.", revenue: 7200, users: 210, satisfaction: 94 }
]

// 3. ปรับแต่ง CSS ขั้นสูง (เน้น Margin และป้องกันการตัดบรรทัด)
html`
<style>
  form[class*="inputs-"] { 
    display: flex !important; 
    flex-wrap: nowrap !important; 
    align-items: center !important; 
    justify-content: center !important; 
    gap: 35px !important; 
    width: 100% !important;
    margin: 15px 0 !important;
    color: white !important;
    white-space: nowrap !important; 
  }
  
  div[class*="inputs-"] label { 
    display: flex !important;
    align-items: center !important;
    gap: 6px !important;
    color: #cbd5e1 !important; 
    font-size: 1em !important;
    cursor: pointer !important;
  }

  input[type="radio"] { 
    accent-color: #a855f7 !important; 
    transform: scale(1.1);
  }

  .stats-grid { 
    display: grid; 
    grid-template-columns: repeat(3, 1fr); 
    gap: 15px; 
    margin-bottom: 20px;
  }
</style>

<div class="stats-grid" style="font-family: 'Sarabun', sans-serif;">
  <div style="background: rgba(30, 41, 59, 0.8); padding: 12px; border-radius: 12px; border-top: 4px solid #a855f7; text-align: center; color: white;">
    <div style="font-size: 0.75em; color: #94a3b8;">รายได้รวม (Revenue)</div>
    <div style="font-size: 1.6em; font-weight: bold; color: #e9d5ff;">$${d3.sum(bizData, d => d.revenue).toLocaleString()}</div>
  </div>
  <div style="background: rgba(30, 41, 59, 0.8); padding: 12px; border-radius: 12px; border-top: 4px solid #eab308; text-align: center; color: white;">
    <div style="font-size: 0.75em; color: #94a3b8;">ผู้ใช้งานสะสม (Users)</div>
    <div style="font-size: 1.6em; font-weight: bold; color: #fef08a;">${bizData[bizData.length-1].users} ราย</div>
  </div>
  <div style="background: rgba(30, 41, 59, 0.8); padding: 12px; border-radius: 12px; border-top: 4px solid #ec4899; text-align: center; color: white;">
    <div style="font-size: 0.75em; color: #94a3b8;">ความพึงพอใจ (NPS)</div>
    <div style="font-size: 1.6em; font-weight: bold; color: #fbcfe8;">${bizData[bizData.length-1].satisfaction}%</div>
  </div>
</div>`

viewof selectedMetric = Inputs.radio(
  new Map([["💰 รายได้", "revenue"], ["👥 ผู้ใช้งาน", "users"], ["😊 ความพึงพอใจ", "satisfaction"]]), 
  {value: "revenue"}
)

// 5. วาดกราฟ (เพิ่ม marginLeft เพื่อโชว์ตัวเลขแกน Y)
{
  const colorMap = { revenue: "#a855f7", users: "#eab308", satisfaction: "#ec4899" };
  const labelMap = { revenue: "Revenue ($)", users: "Users (Counts)", satisfaction: "NPS (%)" };

  const chart = Plot.plot({
    height: 340,
    width: 850,
    marginLeft: 70, // เพิ่มพื้นที่ด้านซ้ายให้ตัวเลขหลักพันแสดงผลได้ครบ
    style: { background: "transparent", color: "#94a3b8", fontSize: "14px" },
    x: { domain: bizData.map(d => d.month), label: "Month" },
    y: { grid: true, label: labelMap[selectedMetric], labelOffset: 50 },
    marks: [
      Plot.lineY(bizData, { x: "month", y: selectedMetric, stroke: colorMap[selectedMetric], strokeWidth: 4, curve: "monotone-x" }),
      Plot.areaY(bizData, { x: "month", y: selectedMetric, fill: colorMap[selectedMetric], fillOpacity: 0.12, curve: "monotone-x" }),
      Plot.dot(bizData, { x: "month", y: selectedMetric, fill: colorMap[selectedMetric], r: 5, stroke: "#0f172a", strokeWidth: 2 }),
      Plot.text(bizData, { x: "month", y: selectedMetric, text: d => d[selectedMetric], dy: -18, fill: "white", fontWeight: "600" })
    ]
  });

  return html`<div style="display: flex; justify-content: center; width: 100%;">${chart}</div>`;
}

ข้อมูลมาจากที่ใด?

การสังเกตและบันทึกจากแหล่งธรรมชาติ (เช่น ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ ฤดูกาล)
การยินยอมของผู้ใช้ผ่านการลงทะเบียนแอปหรือแพลตฟอร์ม
ข้อมูลที่ถูกดึงออกมาหรือซื้อจากแพลตฟอร์มที่ขายข้อมูล

คุกกี้ (Cookies) ที่ติดตามพฤติกรรมการใช้งานเว็บไซต์โดยได้รับความยินยอมจากผู้ใช้
แบบสำรวจและแบบสอบถาม
ข้อมูลจากเซนเซอร์หรืออุปกรณ์ IoT (เช่น สมาร์ตวอทช์ที่นักศึกษาสวมใส่)
ข้อมูลการทำธุรกรรมและการแลกเปลี่ยน

วิธีสร้างรายได้จากข้อมูล (Monetize Data)

ขายข้อมูลของลูกค้า
เพิ่มยอดขายโดยใช้ข้อมูลเป็นเครื่องมือ
ใช้ข้อมูลในการทำการตลาดและโฆษณา
ขายข้อมูลให้กับผู้เล่นภายในห่วงโซ่คุณค่าของอุตสาหกรรมเดียวกัน
ขายข้อมูลให้กับผู้เล่นนอกอุตสาหกรรมของตนเอง

ใช้ข้อมูลเพื่อเพิ่มมูลค่าของบริษัท
ใช้ข้อมูลในอดีตเพื่อทำนายมูลค่าในอนาคต
จัดทำนโยบายโดยอิงจากข้อมูล
ให้บริการจัดเก็บข้อมูลหรือบริการที่เกี่ยวข้องกับข้อมูล

ทฤษฎีทางคณิตศาสตร์สำหรับวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Mathematical Theory for Data Science)

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

พีชคณิตเชิงเส้น (Linear Algebra)
แคลคูลัส (Calculus)
การหาค่าสุดเหมาะสม (Optimization)
ความน่าจะเป็น (Probability)
ทฤษฎีเซต (Set Theory)

ทฤษฎีทางสถิติสำหรับวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Statistical Theory for Data Science)

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics)
สถิติเชิงอนุมาน (Inferential Statistics)
การทดสอบสมมติฐาน (Hypothesis Testing)
สถิติแบบเบย์ (Bayesian Statistics)

สาขาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง (Other Disciplines)

สาขาวิชา

เศรษฐศาสตร์ (Economics)
การตลาด (Marketing)
การเงิน (Finance)
การจัดการ (Management)
ศิลปะ (Art)

การเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ หรือซอฟต์แวร์แบบไม่ต้องเขียนโค้ด (Computer Programming or No Code Software)

โลโก้ของโปรแกรมซอฟต์แวร์ต่างๆ

Python/R/SAS/MATLAB/Hadoop/Spark
SPSS/Minitab/JAMOVI/JASP
Orange Data Mining/SPSS Modeler/Rapid Miner
EXCEL
Power BI/Google Data Studio

R or Python

R Code

Python Code

\(~~~~\)Thank You\(~\)
\(~~~~~~~~~~\)Q&A

Overview of Big Data for Business ภาพรวมของบิ๊กดาต้าเพื่อธุรกิจ

กลยุทธซุนวู (The Art of War by Sun Tzu)

ทำไม นักศึกษา CEO หรือผู้กำหนดนโยบาย จึงต้องการข้อมูล?

ข้อมูลอยู่ทุกที่

แม้แต่หน้าจอโทรศัพท์ของคุณก็มีข้อมูลอยู่ด้วย

จะลงทุนในสกุลเงินดิจิทัล (Cryptocurrency)

ร้านกาแฟใกล้ฉัน(ICDI)

ข้อมูลมาจากที่ใด?

วิธีสร้างรายได้จากข้อมูล (Monetize Data)

ทฤษฎีทางคณิตศาสตร์สำหรับวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Mathematical Theory for Data Science)

ทฤษฎีทางสถิติสำหรับวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Statistical Theory for Data Science)

สาขาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง (Other Disciplines)

การเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ หรือซอฟต์แวร์แบบไม่ต้องเขียนโค้ด (Computer Programming or No Code Software)

R or Python

\(~~~~~~~~\)Thank You\(~~~~~~~\)\(~~~~~~~~~~~~\)Q&A

Overview of Big Data for Business
ภาพรวมของบิ๊กดาต้าเพื่อธุรกิจ

\(~~~~\)Thank You\(~\)
\(~~~~~~~~~~\)Q&A