Financial Mathematics: A Practical Approach with SymPy

คณิตศาสตร์การเงินด้วยซิมไพ

Authors
Affiliations

อ.ดร.สมศักดิ์ จันทร์เอม

วิทยาลัยนานาชาตินวัตกรรมดิจิทัล มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ผศ. จงกลนี รุ่งเรือง

คณะพาณิชยศาสตร์และการจัดการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตตรัง

Published

1 พฤษภาคม 2568

Modified

4 เมษายน 2569

คำนำ

คำนำ

ในปัจจุบัน การพัฒนาทักษะด้านการเขียนโปรแกรมและการคำนวณเชิงคอมพิวเตอร์ได้กลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของการเรียนการสอนในสาขาวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และการเงิน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การคำนวณเชิงตัวเลข (numerical computation) ได้รับการนำมาใช้อย่างแพร่หลายในการวิเคราะห์และแก้ปัญหาเชิงปริมาณ อย่างไรก็ตาม แนวทางดังกล่าวมักมุ่งเน้นผลลัพธ์เชิงตัวเลขเป็นสำคัญ ซึ่งอาจทำให้ผู้เรียนไม่สามารถมองเห็นโครงสร้างภายในของแบบจำลองหรือความสัมพันธ์เชิงคณิตศาสตร์ที่อยู่เบื้องหลังได้อย่างชัดเจน

หนังสือเล่มนี้จัดทำขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการเรียนรู้คณิตศาสตร์การเงินในมิติที่แตกต่างออกไป โดยเน้นการใช้การคำนวณเชิงสัญลักษณ์ (symbolic computation) เป็นเครื่องมือในการเสริมสร้างความเข้าใจเชิงโครงสร้างของสูตรและแบบจำลองทางการเงิน แนวทางดังกล่าวช่วยให้ผู้เรียนสามารถวิเคราะห์ที่มาของสูตร นิยามความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร และศึกษาพฤติกรรมของแบบจำลองได้อย่างเป็นระบบและลึกซึ้ง

เครื่องมือหลักที่ใช้ในหนังสือเล่มนี้คือไลบรารีซิมไพ (SymPy) ในภาษาไพธอน (Python) ซึ่งมีความสามารถในการจัดการนิพจน์ทางคณิตศาสตร์ในเชิงสัญลักษณ์ เช่น การแก้สมการ การหาอนุพันธ์และปริพันธ์ การจัดรูปสมการ และการหาคำตอบเชิงวิเคราะห์ การนำเครื่องมือดังกล่าวมาใช้ร่วมกับการอธิบายเชิงทฤษฎี ช่วยให้เกิดการบูรณาการระหว่างความรู้ทางคณิตศาสตร์และการประยุกต์ใช้เชิงคำนวณได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เนื้อหาของหนังสือครอบคลุมหัวข้อสำคัญในคณิตศาสตร์การเงิน ได้แก่ ฟังก์ชันดอกเบี้ย สมการแห่งมูลค่า การจ่ายรายงวด พันธบัตร และการผ่อนชำระเงินกู้ โดยนำเสนอในลักษณะที่เป็นระบบ เริ่มจากการนิยามและการวิเคราะห์เชิงทฤษฎี ไปสู่การประยุกต์ใช้ผ่านการเขียนโปรแกรมอย่างเป็นขั้นตอน ทั้งนี้ เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาทักษะการคิดเชิงแบบจำลอง (model-based thinking) และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในบริบทที่หลากหลายได้

หนังสือเล่มนี้มุ่งหวังให้เป็นตำราที่เชื่อมโยงระหว่างการเรียนรู้เชิงทฤษฎีกับการประยุกต์ใช้เชิงปฏิบัติ โดยเฉพาะในบริบทของการใช้เครื่องมือคอมพิวเตอร์ในการวิเคราะห์ปัญหาทางการเงิน แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับการพัฒนาการเรียนการสอนในยุคดิจิทัล ซึ่งให้ความสำคัญกับการบูรณาการความรู้ข้ามสาขาและการพัฒนาทักษะที่จำเป็นสำหรับการทำงานในอนาคต

ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียน อาจารย์ และผู้สนใจทั่วไป ในการพัฒนาความเข้าใจเชิงลึกด้านคณิตศาสตร์การเงิน และเป็นพื้นฐานสำหรับการศึกษาขั้นสูงหรือการประกอบวิชาชีพในสาขาที่เกี่ยวข้อง อาทิ คณิตศาสตร์ประกันภัย วิศวกรรมการเงิน และการวิเคราะห์เชิงปริมาณ

ท้ายที่สุด ผู้เขียนขอรับผิดชอบต่อความถูกต้องของเนื้อหา แนวคิด และการนำเสนอทั้งหมดในหนังสือเล่มนี้