บทส่งท้าย ไปสุโขทัยครั้งหน้า มองให้ลึกกว่าโบราณสถาน

ครั้งหน้าที่คุณไปสุโขทัย ลองเผื่อเวลาสักครึ่งวันออกนอกเส้นทางท่องเที่ยวหลัก แวะบ้านทุ่งหลวงที่คีรีมาศ ลองนั่งหน้าแป้นหมุน ให้ดินเหนียวเย็น ๆ ไหลผ่านมือ แวะศรีสัชนาลัย ดูช่างเขียนลายปลาลงบนเครื่องสังคโลกทีละเส้น หรือถ้าไปตรงกับเทศกาลว่าวที่บ้านคุกพัฒนา ลองแหงนมองว่าวลายปลาตะเพียนต้านลมส่งเสียงอืดอยู่บนฟ้า แล้วนึกถึงสองพี่น้องพระร่วงพระลือที่เล่นว่าวบนฟ้าผืนเดียวกันนี้เมื่อเจ็ดร้อยปีก่อน

ทุกครั้งที่เราซื้อหม้อดินสักใบ ผ้าทอสักผืน หรือสมัครเรียนปั้นดินสักคอร์ส เราไม่ได้แค่ได้ของกลับบ้าน แต่กำลังต่อชีวิตให้วิชาช่างแขนงนั้นมีชีวิตต่อไปอีกหนึ่งวัน และถ้ามีใครสักคนในแสดงแววสนใจงานฝีมือ อย่าเพิ่งรีบบอกว่ามันเลี้ยงชีพไม่ได้ เพราะมีหลักฐานเชิงประจักษ์แล้วว่า สุโขทัย มีทั้งหมู่บ้านที่เลี้ยงตัวด้วยดินเหนียว และทั้งตำบลที่ปลดหนี้ด้วยว่าว เป็นพยานยืนยันอยู่

สุโขทัยแปลว่า “รุ่งอรุณแห่งความสุข” และตราบใดที่ยังมีมือช่างปั้นดิน ทอผ้า สานไม้ไผ่ และพับใบตองอยู่ในเมืองนี้ รุ่งอรุณนั้นก็ยังไม่ลับขอบฟ้า